Trên thực tế, có vấn đề như thế này: Đại hoàn cảnh bất hảo, xã hội động loạn, nhưng nếu cá nhân thật sự có thiện căn, có phúc đức, vẫn có thể thành tựu. Thiện căn là tín tâm kiên định; phúc đức là có thể chịu đựng khổ sở, khó khăn, người như vậy rất ít, nhưng chẳng phải là không có! Do vậy, lúc đức Phật sắp nhập diệt, Tôn giả A Nan từng hỏi Phật: “Phật tại thế, chúng con nương tựa Ngài làm thầy. Ngài chẳng trụ thế, chúng con nên nương cậy ai?”. Đức Phật dạy một câu: “Lấy giới làm thầy”, lại còn nói thêm: “Lấy khổ làm thầy”. Nói cách khác, trong thời đại hiện tiền, chúng ta có thể trì giới, có thể chịu khổ, thì sẽ có thể thành tựu. Đầy đủ 2 điều kiện ấy, bất luận ở trong thuận cảnh hay trong nghịch cảnh, đều có thể như như bất động.
Đọc kinh nhằm tập trung cái tâm một chỗ, chế tâm nhất xứ. Cũng là nói “buông xuống tất cả ý niệm, cung kính niệm bộ kinh này”, như kinh Vô Lượng Thọ, tốc độ không nên quá nhanh, mà cũng đừng quá chậm, phải khiến cho vọng tưởng chẳng xâm nhập, nhằm mục tiêu này. Ta đọc kinh này từ đầu đến cuối một lần, đại khái phải từ 1,5 giờ đến 2 giờ. Đấy là quý vị tu hành 1,5 giờ hoặc tu 2 giờ. Đọc kinh là đoạn phiền não, nhất định phải hiểu mục tiêu này. Do vậy, sau khi đọc một bộ kinh, vọng niệm cũng chẳng có. Công phu khá lắm!
Phật Thích Ca Mâu Ni chẳng cho tiền chúng sinh, cũng chẳng cho họ vật dụng cần thiết. Phật Thích Ca Mâu Ni cho chúng sinh điều gì? Giúp chúng sinh giác ngộ, đó là thật, chẳng giả! Dùng phương pháp gì? Dùng giáo học, nêu gương, thân làm, miệng dạy. Đích thân làm cho quý vị thấy, miệng nói cho quý vị nghe, khiến cho quý vị hiểu rõ, giác ngộ. Vì sao? Vô lượng vô biên nỗi khổ đều do mê sinh ra. Do đã mê rồi, nên quý vị nghĩ trật, nhìn lầm, nói sai, làm quấy, quả báo làm sao tốt đẹp cho được?
Sám là tiếng Phạn, dịch âm tiếng Ấn Độ là Sám Ma (ksama), người xưa tỉnh lược âm cuối, dùng một chữ Sám. Hối là tiếng Hán, chữ Sám có ý nghĩa rất gần với chữ Hối, nên kết hợp 2 chữ Phạn và Hán, như thế gọi là “Phạn Hoa hợp dịch”, gộp chung lại để phiên dịch. Vì thế, Sám hối có ý nghĩa thật sự là “về sau chẳng tạo nữa, chẳng phạm lần thứ hai”. Đó là chân sám hối. Chớ nên che giấu, bưng bít tội nghiệp. Giấu diếm thì tội nhỏ biến thành tội lớn, tội lớn biến thành trọng tội, phiền phức to. Thật sự hối lỗi, sửa lỗi, đổi mới, về sau chẳng tạo nữa, nghiệp chướng tiêu trừ. Nghiệp chướng đã tiêu trừ, công đức của quý vị mới có thể tích lũy. Nghiệp chướng chẳng tiêu trừ, giấu diếm tội nghiệp do chính mình đã tạo, chẳng muốn nói với người khác, sợ kẻ khác biết, dẫu quý vị làm nhiều chuyện tốt đến mấy, vẫn chẳng có cách nào bù đắp tội nghiệt (mầm mống tội lỗi) của chính mình.
Từ xưa tới nay, người hiểu đạo dưỡng sinh đã biết tĩnh tọa vào lúc sáng, tối, chẳng cần một thời gian dài, từ 5 phút đến 15 phút là đủ rồi. Thức dậy, bèn ngồi trên giường, điều gì cũng chẳng nghĩ tới, khiến cho thân lẫn tâm đều được nghỉ ngơi. Điều này có ích rất lớn, khiến cho thân thể khỏe mạnh. Ngồi xếp bằng hay không chẳng sao, cứ ngồi theo lối thông thường là được rồi, chỉ cần buông ý niệm xuống, chuyện khẩn yếu nào cũng đều chẳng nghĩ tới. Đấy là một phương pháp hết sức tốt theo đạo lý dưỡng sinh, tương thông với ý nghĩa tịch căn trong kinh Phật đã nói. Chớ thấy thời gian rất ngắn mà coi thường, rất hữu dụng, vì từ trước đến nay quý vị chưa hề nghỉ ngơi. Có thể nghỉ ngơi trong mấy phút, sẽ cảm thấy rất thù thắng.
Quý vị phải biết sự hưởng thụ cao nhất trong đời người chẳng liên quan gì đến của cải và địa vị. Điển hình và khuôn phép tốt nhất là Phật Thích Ca Mâu Ni. Chẳng phải là Ngài không có của cải, địa vị. Ngài sinh ra trong gia đình phú quý, phú quý từ lúc mới lọt lòng. Nếu Ngài chẳng xuất gia, sẽ nối ngôi vua. Người xưa nói: “Quý vi thiên tử, phú hữu tứ hải” (Thiên tử sang quý, giàu có khắp bốn biển). Ngài có thân phận như thế. Đức Phật thông minh, giác ngộ từ nhỏ, hiểu rõ, 19 tuổi bèn lìa bỏ cuộc sống trong cung vua, rời khỏi gia đình đi học đạo; nay chúng ta gọi là “du học”, thuở ấy gọi là “tham học”, tức là đi học hỏi những bậc cao nhân trong giới tôn giáo và giới học thuật.
Chúng ta biết, trong kinh Hoa Nghiêm đã giảng rất rõ ràng, khổ nạn là do chúng ta mê hoặc tự tính, tùy thuận tập tánh. Tập tánh bất thiện, tạo tác đủ thứ nghiệp bất thiện, nên cảm quả báo. Nhân quả báo ứng rất hiện thực, khắp nơi đều là nó, bất cứ lúc nào cũng đều phát sinh, chỉ cần chúng ta lắng lòng chú tâm quan sát, sẽ biết chuyện này chẳng tơ hào sai chạy. Thiện có thiện quả, ác có ác báo.
Ở đây, đức Phật dạy chúng ta là dạy hàng sơ học, hãy lìa khỏi các pháp tạp nhiễm trong thế gian. Cội rễ của tạp nhiễm chính ngã chấp như chúng tôi đã nói trong phần trước. Trong chấp trước nói đến ngã chấp. Chấp trước cái thân là ta. Đó là cội nguồn của hết thảy họa hoạn. Vì thế, nhà Phật nói Vô ngã. Vô ngã chẳng phải là thật sự không có Ngã, mà là nói lục đạo chúng sinh chấp trước thân là ta. Sự chấp trước ấy sai lầm. Có chân ngã hay không? Có chân ngã. Nay, chúng ta không nhận biết chân ngã, ngỡ giả ngã là chân ngã. Giả ngã là gì? Giả ngã là cái ta có, giống như quần áo. Quần áo là cái ta có.
Quý vị thấy Phật pháp giảng luân lý, đúng là giảng đến rốt ráo viên mãn; đối với một sợi lông trong Chính báo, Y báo trên đầu một sợi lông của chúng ta được gọi là một hạt vi trần. Các nhà khoa học hiện thời phân tích, biết nguyên tử có thể phân tích nhỏ hơn, điện tử vẫn có thể phân tích, phân tích đến hạt cơ bản, phân tích đến khoa khắc (quartz), vẫn còn có thể phân tích nhỏ hơn nữa, hiện thời đã phân tích đến tiểu quang tử (photon); các nhà khoa học đặt cho nó cái tên là lượng tử (quantum), nói chung là chẳng còn cách nào phân tích nhỏ hơn nữa! Đó là vật chất nhỏ nhất trong vũ trụ; trong Phật pháp vật chất nhỏ nhất được gọi là “cực vi chi vi” đã bị họ phát hiện.
Đức Phật dạy chúng ta giác, chính giác, giác chứ không mê. Giác có thể phá căn bản vô minh, thành Phật, trở về tự tính. Đức Phật dạy chúng ta 3 phương pháp Giới - Định - Tuệ. Vì vậy, trong kinh Phật thường nói: “Cần tu Giới, Định, Tuệ, tức diệt tham, sân, si” (Siêng tu Giới, Định, Tuệ, dứt bặt tham, sân, si). Thứ nghiêm trọng nhất trong Tham là chấp trước, thứ nghiêm trọng nhất trong Sân là phân biệt, thứ nghiêm trọng nhất trong Si là vọng tưởng. Đức Phật dạy chúng ta phương pháp phá 3 thứ chướng ngại ấy, trí tuệ và đức năng sẵn có trong tự tính của chúng ta đều hiện tiền, chẳng phải là hướng ra ngoài để cầu.
Ân đức của Phật đối với chúng ta quá lớn. Vấn đề là chúng ta phải khéo học, phải biết học, biết học thì quý vị sẽ tiến bộ rất nhanh. Thế nào là biết học? Biết học là quý vị hiểu rõ rồi thật sự làm, đó gọi là “biết”. “Thật sự làm” là gì? Buông xuống là thật sự làm, thấy thấu suốt là hiểu rõ. Chúng ta hãy nghĩ xem, Phật Thích Ca Mâu Ni có thứ gì chẳng buông xuống được? Ngài suốt đời nêu gương cho chúng ta, thật sự buông xuống. Quý vị thấy bản thân Ngài có tự tư, tự lợi hay chăng? Có thấy tiếng tăm, lợi dưỡng hay chăng? Nơi thân đức Phật có tập khí tham, sân, si, mạn hay không? Còn có hiện tượng tham luyến ngũ dục, lục trần hay chăng? Chúng ta nhìn kỹ lưỡng, hoàn toàn chẳng có! Thuở tại thế, đức Thế Tôn thường ở dưới cội cây, chẳng ở trong nhà. Toàn bộ đều làm cho chúng ta thấy, đắc đại tự tại. Nếu nói theo cách bây giờ, sự tự tại ấy chính là trong tâm chẳng lo nghĩ, chẳng có áp lực tinh thần, thân tâm khỏe mạnh, đắc đại tự tại.
Chúng ta sinh nhằm thời Mạt pháp. Hiện thời, chưa phải là lúc cuối cùng của thời Mạt pháp. Mạt pháp hãy còn 9.000 năm nữa. Trong 9.000 năm ấy, Phật pháp có lúc hưng thịnh, có khi suy vi, lên xuống như hình sóng. Trước kia, Chương Gia Đại sư đã bảo tôi điều ấy. Hiện thời, suy đến cùng cực, có người tu hành thật sự hay không? Chúng tôi tin chắc là có! Tuy không ai biết, nhưng có người chân tu. Vì sao biết? Nếu không có người tu hành chân chính, thì địa cầu này chẳng thể như bây giờ. Người tu hành chân chính có đại phúc báo. Chúng sinh trên địa cầu tạo nghiệp nhiều dường ấy, nhưng người tu hành chân thật có thể khống chế, khiến địa cầu chẳng đến nỗi bị hủy diệt. Điều đó, khẳng định chúng sinh có người đại phúc đức gánh vác.
